De WHO-strategie voor Traditionele Geneeskunde 2025–2034: wat betekent dit voor jou als herborist?
Wanneer heb jij voor het laatst een officieel WHO-document gelezen? Waarschijnlijk nooit, en dat is begrijpelijk. Maar deze keer is er een goede reden om een uitzondering te maken. De WHO erkent kruidengeneeskunde uitdrukkelijk als een volwaardig onderdeel van gezondheidszorg, en vraagt lidstaten zoals België om daar werk van te maken. Als herborist zonder wettelijke erkenning is dit misschien wel het meest relevante beleidsdocument van het moment.
Waarom is deze strategie relevant voor jou?
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft een nieuwe wereldwijde strategie aangenomen die traditionele, complementaire en integratieve geneeskunde, inclusief kruidengeneeskunde, officieel erkent als een volwaardig onderdeel van gezondheidszorg.
Voor het eerst wordt integratieve geneeskunde officieel gedefinieerd: een aanpak die biomedische en traditionele kennis combineert. En dat werd hoog tijd.
Het lijkt een groot contrast met de dagdagelijkse werkelijkheid waar je als herborist in België mee te maken krijgt. Als herborist werk je in een juridisch vacuüm in België: het beroep is niet wettelijk erkend, je mag geen medische claims maken, en samenwerking met reguliere zorgverleners is structureel moeilijk. Deze WHO-strategie kan dus op termijn een hefboom zijn om daar verandering in te brengen.
De strategie zet lidstaten zoals België aan om nationale actieplannen op te stellen die TCIM integreren in het gezondheidssysteem, al is dat vandaag helaas nog toekomstmuziek. Aan ons om daar mee verandering in te brengen.
Maar laat ons eerst eens kijken waarover de strategie precies gaat:
© World Health Organization 2025. Licentie: CC BY-NC-SA 3.0 IGO
De kernboodschap: bewijs, erkenning & bescherming
De WHO erkent uitdrukkelijk de waarde van kruidengeneeskunde en andere traditionele praktijken, maar koppelt dit onlosmakelijk aan wetenschappelijke onderbouwing.
Maar (en dit is echt relevant) : dit betekent niet dat enkel grote klinische studies tellen: de strategie vraagt juist ook om onderzoeksmethoden die aangepast zijn aan de complexe, holistische en gepersonaliseerde aard van TCIM. Herboristen worden daarbij expliciet aangemoedigd om mee te werken aan onderzoeksprojecten en bij te dragen aan de wetenschappelijke onderbouwing van hun vakgebied.
Daarnaast waarschuwt de strategie uitdrukkelijk tegen misleidende claims en ongefundeerde uitspraken over de werking van behandelingen, ook binnen TCIM.
Negen principes die aansluiten bij de herboristenpraktijk
Wetenschappelijk bewijs: Jouw adviezen moeten steunend zijn op de best beschikbare kennis. Ook niet onbelangrijk: de WHO erkent daarbij dat onderzoeksmethoden aangepast moeten worden aan de eigenheid van TCIM: pure klinische trials zijn niet altijd de enige maatstaf!
Holisme: De WHO erkent uitdrukkelijk de holistische benadering die centraal staat in de herboristenpraktijk: het begeleiden van de hele mens, niet enkel de klacht.
Duurzaamheid en biodiversiteit: Als herborist werk je met planten en natuurlijke grondstoffen. De strategie vraagt om duurzame oogst- en productiepraktijken en de bescherming van bedreigde medicinale planten. Voor veel herboristen is dit vanzelfsprekend.
Recht op gezondheid en autonomie: Mensen hebben het recht zelf te kiezen voor kruidengeneeskunde. Jouw rol in het informeren en begeleiden van die keuze wordt hiermee ondersteund.
Rechten van inheemse volkeren: Veel kruidenkennis heeft wortels in inheemse tradities. De strategie vraagt om respect voor die oorsprong en bescherming tegen onrechtmatige toe-eigening
Cultuur en gezondheid: Kruidengeneeskunde is in België geworteld in eeuwenoude lokale en Europese tradities. De strategie erkent het belang van cultureel verankerde gezondheidspraktijken.
Persoonsgerichte zorg: De gepersonaliseerde aanpak die herboristen hanteren, waarbij elke persoon individueel begeleid wordt, sluit perfect aan bij dit principe.
Geïntegreerde zorg: De strategie pleit voor betere samenwerking tussen TCIM-beoefenaars en reguliere zorgverleners. In België is die samenwerking vandaag structureel afwezig. Maar dit principe biedt een internationaal kader om die situatie ter discussie te stellen.
Gezondheidsrechtvaardigheid: Kruidengeneeskunde is vaak toegankelijker dan reguliere zorg. De strategie ondersteunt het idee dat kwalitatieve zorg voor iedereen bereikbaar moet zijn.
Wat verandert er concreet? De vier strategische doelstellingen
© World Health Organization 2025. Licentie: CC BY-NC-SA 3.0 IGO
1. Meer onderzoek naar kruidengeneeskunde
De WHO vraagt lidstaten om nationale onderzoeksagenda's op te stellen en middelen vrij te maken voor TCIM-onderzoek, inclusief kruidengeneeskunde.
Belangrijk: er wordt expliciet gevraagd om onderzoeksmethoden die passen bij TCIM, zoals onderzoek naar complexe kruidenmengsels, individuele behandeltrajecten en real-world data uit de praktijk.
In België bestaat er vandaag nauwelijks gestructureerd onderzoek naar kruidengeneeskunde. Deze strategie kan een argument zijn om dat te veranderen.
Herboristen worden aangemoedigd actief deel te nemen aan de opzet van onderzoek: jouw praktijkervaring en gedocumenteerde praktijkvoorbeelden zijn daarbij waardevol.
2. Duidelijkere regelgeving voor kruidenproducten en -beoefenaars
De WHO vraagt om kwaliteitsnormen, veiligheidseisen en etiketteringsregels voor kruidenproducten. Dit sluit aan bij de bestaande maar complexe Europese en Belgische wetgeving rond kruidenproducten, voedingssupplementen en geneesmiddelen.
Er komen internationale normen voor de opleiding, bevoegdheden en beroepsethiek van TCIM-beoefenaars. In België ontbreekt elke wettelijke omkadering voor herboristen vandaag volledig; deze internationale druk kan op termijn een aanzet geven tot een wettelijk kader.
De strategie vraagt om bescherming van bedreigde planten en duurzame productieketens: als herborist heb je hier een directe verantwoordelijkheid bij de keuze van je leveranciers.
Misleidende reclame en ongefundeerde claims worden uitdrukkelijk afgewezen: in België, waar herboristen geen medische claims mogen maken, is dit een dagelijkse evenwichtsoefening.
3. Kruidengeneeskunde als onderdeel van het gezondheidssysteem
De strategie pleit voor integratie van TCIM in het volledige zorgtraject: van preventie en gezondheidsbevordering tot begeleiding bij chronische aandoeningen en palliatieve zorg.
In België staan herboristen vandaag volledig buiten het officiële gezondheidssysteem. Er is geen terugbetaling, geen officieel verwijssysteem en geen structureel overleg met reguliere zorgverleners. Deze strategie biedt een internationaal kader om te pleiten voor een betere positie, maar de weg van WHO-aanbeveling naar Belgische wetgeving is lang en onzeker. Daar moeten we samen onze schouders onder zetten.
De strategie vraagt lidstaten financieringsmechanismen te ontwikkelen voor TCIM. Ook dit is voor België momenteel nog niet aan de orde.
4. Bescherming van traditionele kruidenkennis en samenwerking over sectoren heen
De traditionele Europese en lokale kruidenkennis die herboristen bewaren en doorgeven, valt onder de bescherming die de strategie vooropstelt.
De strategie vraagt om intergenerationele kennisoverdracht: het documenteren en doorgeven van kruidenkennis aan volgende generaties is een prioriteit , iets wat in de herboristenwereld vaak informeel verloopt maar meer structuur verdient.
Herboristen kunnen een rol spelen in bredere maatschappelijke thema's zoals duurzaamheid, biodiversiteit en voeding: de strategie erkent de sectoroverschrijdende waarde van TCIM.
Samenwerking met andere sectoren zoals landbouw, onderwijs en milieu, wordt aangemoedigd, wat kansen biedt om de expertise van herboristen breder in te zetten.
Wat kun jij vandaag al doen?
Documenteer je werk zorgvuldig: Goede dossiervorming versterkt zowel je professionele geloofwaardigheid als de toekomstige wetenschappelijke basis van het vak. Het is ook een troef als de discussie over beroepserkenning in België ooit concreet wordt.
Blijf op de hoogte van regelgeving: De Europese en Belgische regels rond kruidenproducten, voedingssupplementen en toegelaten claims zijn complex en veranderen regelmatig. Volg de ontwikkelingen op de voet.
Verduurzaam je inkoop: Kies bewust voor duurzaam geteelde of gecertificeerde kruiden en vermijd bedreigde soorten. Dat is niet alleen ethisch verantwoord, maar sluit ook aan bij internationale engagementen.
Investeer in wetenschappelijke bijscholing: Hoe beter jij de wetenschappelijke literatuur over kruiden kent en kunt toepassen, hoe sterker je staat, zowel tegenover klanten als in een eventuele toekomstige erkenningsdiscussie.
Engageer je beroepsvereniging: De druk op België om een nationaal actieplan voor TCIM te ontwikkelen zal toenemen. Een georganiseerde beroepsgroep met een duidelijk professioneel profiel staat sterker in die discussie.
Tot slot
Deze WHO-strategie is een belangrijke internationale erkenning van de waarde van traditionele en kruidengeneeskunde. Voor herboristen in België die vandaag moeten werken zonder enige wettelijke erkenning, biedt ze een internationaal kader en morele ondersteuning, maar geen directe oplossingen.
De strategie wordt opgevolgd in 2030 en 2034. Of België tegen dan concrete stappen zet richting erkenning van het herboristenberoep, hangt in grote mate af van de druk die de sector zelf kan opbouwen.
Deze WHO-strategie is in het algemeen nog veel te weinig gekend, zowel bij het brede publiek als bij medische professionals (huisartsen, specialisten, apothekers, verpleegkundigen, tandartsen etc) en beleidsmakers. We kunnen allemaal vandaag al beginnen met hier wat meer ruchtbaarheid aan te geven: als kruidengeneeskunde ter sprake komt, breng deze WHO-strategie ter sprake. Bekendheid is de eerste stap naar erkenning.
Deel deze tekst. Stuur hem door naar een collega-herborist, een bevriende huisarts, een apotheker, of post hem via je beroepsvereniging. Hoe meer mensen weten dat de WHO kruidengeneeskunde officieel erkent als een volwaardig onderdeel van gezondheidszorg, hoe moeilijker het wordt om dat in België te blijven negeren.
De volledige tekst van de WHO TCIM Strategy 2025-2034 (in het Engels) kan je hier raadplegen.